arrow_drop_up arrow_drop_down
Dienend leiderschap bij thuiswerken tijdens Corona crisis
8 november 2020 

Dienend leiderschap bij thuiswerken tijdens Corona crisis

Omdat door de Corona crisis maatregelen veel professionals nu thuis werken en het contact met collega’s, leidinggevende en organisatie kwijtraken, worden er steeds hogere eisen gesteld aan het leiderschap van leidinggevenden. In ‘normale’ tijden kun je jezelf als leidinggevende redelijk concentreren op het managen van je bedrijf of afdeling. Bij het thuiswerken is dienend en coachend leiderschap essentieel om professionals betrokken, actief, productief en gemotiveerd te houden.

Door het thuiswerken missen veel professionals de sociale interactie waardoor ze zich eenzaam, ongelukkig, onzeker en angstig voelen (hier is veel onderzoek naar gedaan). De communicatie verloopt vaak via web-meetings en telefoontjes en is vooral op de uitvoerende taken gericht. Het effect is dat ze zich terugtrekken en met een lamgeslagen gevoel blijven zitten. Hierdoor komen ze niet meer in actie en zijn ze moeilijk te betrekken en te motiveren. De productiviteit en creativiteit dalen enorm.

Vanuit het bedrijf en de overheid wordt er veel geld vrijgemaakt voor het inrichten van thuiswerk plekken. Dat is natuurlijk noodzakelijk, maar ik zou liever zien dat er geïnvesteerd wordt in sociale en emotionele ontwikkeling. Managers zijn vooral goed in het managen, maar vaak minder ervaren in dienend en coachend leiderschap. Voor de motivatie, betrokkenheid en mentale gezondheid van thuiswerkers zijn empathie, inlevingsvermogen en communicatie essentieel. De leidinggevende speelt daarin een hoofdrol.

Leiderschap maakt het verschil tijdens een crisis

De uitdaging is, om als manager weer écht contact te maken met je mensen, je bedrijf, je klanten en je omgeving. Het antwoord vind je niet in management technieken en strategieën. Het is niet zo dat ze niet kunnen helpen, maar leiderschap komt veel meer vanuit jezelf. Het is de verbinding die je mét jezelf en vanuit jezelf aangaat. Jij bent als manager zélf (als mens) het fundament voor het succes van je team. Leiderschap vanuit de kern maakt het verschil.

Je hebt ze wel eens ontmoet of op tv gezien: de leiders die echt helemaal zichzelf zijn. “No matter what”. Dat hoeven echt niet de toppers als Richard Branson of Ricardo Semler te zijn. Dat kunnen ondernemers en managers in je eigen kring zijn. Het is ook voor jou mogelijk om je persoonlijk leiderschap volledig te ontsluiten en te omarmen. Zodat je authentiek jezelf kunt zijn. Zowel in het directe contact op kantoor als op afstand bij het thuiswerken.

Het (nu nog) onzichtbare effect van thuiswerken

Tijdens een crisis (en zeker bij deze slepende Corona crisis) maakt persoonlijk, coachend en dienend leiderschap het échte verschil. Dat zie je direct terug in de resultaten en bij het aansturen van je thuiswerkende professionals. Maar je gaat het zéker merken als de crisis straks voorbij is. Ik spreek in mijn eigen onderzoek veel professionals die, vanwege de slechte communicatie, het liefst nu direct van baan en bedrijf willen wisselen. Maar het nu nog niet aandurven.

Daarnaast is er nog totaal geen zicht op hoeveel thuiswerkers al forse burnout klachten hebben of zwaar overspannen zijn. Door het thuiswerken kunnen ze zich ‘verstoppen’ en weet je als werkgever niet wat er écht speelt. Normaal zouden deze professionals uitvallen en zich ziek melden. Nu ‘modderen’ ze een beetje aan en proberen te overleven. Helaas is het rendement en de productiviteit hierdoor super laag. Ik zou liever zien dat ze zichzelf ontwikkelen in hun eigen kracht en leiderschap.

Communiceren vanuit je kern

Bij de uitleg van leiderschap hebben we het vaak over communiceren vanuit je hart of je ziel. Van je hart gaat een enorme verbindende energie uit. Dit is wat je ervaart als oprechte interesse en verbinding. Je maakt dan contact vanuit je diepste bewustzijn. Dit is typerend voor charisma en authenticiteit. Dit zijn de kwaliteiten die je nodig hebt bij het coachend en dienend leidinggeven. Gelukkig kun je die kwaliteiten weer terughalen, ontwikkelen en inzetten.

We worden immers allemaal geboren met het vermogen om ons écht te verbinden met andere mensen. Door allerlei omstandigheden in je leven raken we dit vermogen kwijt. We herkennen dit aan een hoger of een lager bewustzijn. Om open en authentiek te communiceren is een hoog bewustzijn essentieel. Om je bewustzijn te verhogen zullen de meeste mensen zich éérst vrij moeten maken van hun oude bagage. Dit is heel praktisch en overzichtelijk te doen in trainingen en coaching.

Kwetsbaarheid en jezelf kwetsbaar durven opstellen.

Loslaten is stap één. De volgende stap is meestal veel spannender en vereist een veilige omgeving met gelijkgestemden en goede begeleiding. Jezelf vanuit verbinding kwetsbaar kunnen opstellen is je volgende stap naar persoonlijk, dienend en coachend leiderschap vanuit je kern. Dit is het proces waarbij je het denken leert loslaten en volledig in het NU komt. Vanuit deze staat van mindfulness is het makkelijk om geïnspireerde actie te nemen en in flow te gaan.

Om hier te komen kun je verschillende paden bewandelen (dat zou ik ook zeker doen). Het pad dat ik zelf bewandel is via het reptiele brein (door je te verbinden met je fysieke lijf). Dit brein is het meest primair en functioneert volledig autonoom en instinctmatig. Het regelt je hele systeem en kent geen tijd of afstand. Het is ook direct verbonden met je hartenergie (zie ook mijn artikel over hartcoherentie). Je herkent het direct als iemand écht verbonden is met zijn eigen lijf.

Door meer te luisteren en te vertrouwen op de kracht van je reptiele brein (je lijf) kom je dichter bij jezelf. Je wordt authentieker, charismatischer en je neemt alleen nog beslissingen die goed voelen. Je zult de juiste mensen aantrekken, meer mogelijkheden zien en je kansen pakken. Kwetsbaarheid is wat je medewerkers van je verwachten. Dat is ‘normaal’ al zo, maar nu bij het thuiswerken door Corona is het essentieel om in contact te blijven en het vertrouwen te behouden.

Coachend leidinggeven en je zoontje leren golven

Je speelt zelf golf en op een rustig moment neem je je zoontje mee naar de golfbaan. Je bent apetrots dat hij zijn eigen golfsetje heeft (dat je zelf gegeven hebt). Je prijst hem helemaal de hemel in. Als het fout gaat, dan gaat het tóch goed. Je zoekt zijn afzwaaiers in het hoge gras. Je leert hem heel speels hoe de golfregels werken. Jullie zijn beide de gelukkigste mensen op aarde. Je respecteert elkaar om wie je bent en wat je kunt. Je wilt alles overdragen wat je weet zodat hij het straks zelfstandig kan.

Terwijl je zoontje enorm tegen je opkijkt en jouw kennis waardeert, leg jíj hem steeds uit dat hij het helemaal zelf doet. En dat is oké, want je wilt dat hij zoveel mogelijk plezier heeft én tegelijk zo veel mogelijk leert. Hij komt gegarandeerd verder in golf dan jij. En daar ben je apetrots op. Dat is de reden waarom je hem alles wilt leren wat je weet. Zo kan het ook gaan in het leidinggeven op je werk. Het hoogste wat je als manager kunt bereiken is dat je mensen het geheel zelfstandig kunnen.

Wil je dat je medewerkers beter worden dan jij?

Ik heb nooit begrepen waarom veel managers wél de oneindige mogelijkheden van hun kinderen willen ontwikkelen, maar niet die van hun medewerkers. Ik begrijp niet dat ze thuis alle tijd en ruimte nemen om hun kind te ondersteunen, terwijl ze op het werk hun medewerkers nauwelijks de ruimte geven om hun unieke bijdrage te leveren. Het mooiste is om jezelf ‘overbodig’ te maken omdat je medewerkers het geheel zelfstandig kunnen (en doen). Zodat ze super gemotiveerd hun werk doen.

Feitelijk is het opvoeden van een kind een vorm van dienend leiderschap. Je zoekt de perfecte balans tussen leiden én dienen. Duidelijk zijn én ruimte geven. Normen stellen én zelf laten ontdekken. Controleren én vertrouwen. Afstand nemen én dichtbij zijn. Loslaten én een vangnet bieden. Als je het zo aanpakt zullen je medewerkers je op handen dragen en zich optimaal willen verbinden en inzetten.

Dienend leiderschap is essentieel bij thuiswerken

Dienend leiderschap was jaren terug volgens sommigen een hype die wel weer zou overwaaien. Maar inmiddels bestaat het al heel lang en hebben veel bedrijven in Nederland het omarmd. Andere zeiden dat het een nieuwe management stijl was die alle andere zou vervangen. Die tegenstrijdigheid maakte me erg nieuwsgierig waardoor ik ben op onderzoek ben uitgegaan. Wat maakt dienend leiderschap nou zo uniek of anders dan al die andere stijlen?

Mijn conclusie is dat dienend leiderschap niet een bepaalde stijl van leidinggeven is zoals bijvoorbeeld bij de vier stijlen van het situationeel leidinggeven. Het is meer een levenshouding. Hoe je als mens in je werk en je leven staat. Het is de basis om, ongeacht de stijl, verantwoord leiding te kunnen geven. Het gaat uit van oprechte interesse in jezelf en anderen. Dienend leiderschap is het hoogste niveau dat je kunt bereiken.

Waar draait leiderschap om?

Het tegenovergestelde van dienend leiderschap is de ouderwetse ‘verdeel-en-heers’ cultuur. Dat zijn de managers die vooral met zichzelf bezig zijn. Die aandeelhouderswaarde belangrijker vinden dan het welzijn van hun mensen. Dat zijn de managers die hun eigen werk niet afkrijgen en dit afreageren op hun medewerkers. Soms door af te schuiven, maar ook vaak door hun medewerkers onder druk te zetten.

Hedendaagse en hoogopgeleide professionals gaan hier niet in mee en haken massaal af. Ouderwetse management stijlen werken bij hen sowieso al niet. Maar nu met alle eenzaamheid, angst en onzekerheid door het thuiswerken al helemaal niet. Het is tijd voor een frisse wind. Mogelijk past dienend leiderschap daarom helemaal in deze tijd, waarin openheid zeer gewaardeerd wordt. Professionals willen hun bijdrage leveren. Met dienend leiderschap geef je ze de ruimte om dit te doen.

Dienend leiderschap is de normaalste zaak van de wereld

Wat me opvalt is dat dienend leiderschap eigenlijk de normaalste zaak van de wereld is. Een dienend leider is gewoon een prettig mens. Maar dan zowel in het leven áls op het werk. Een dienend leider is iemand die je waardeert en waar je graag voor werkt. Het is iemand die het beste in je naar boven haalt. Gewoon omdat hij in jou geïnteresseerd is en snapt dat je het samen moet doen.

Een tijd terug had ik een heel prettig gesprek met Alex van den Berkt. Hij was toen nog directeur van een installatiebedrijf en een dienend leider (inmiddels is hij alweer verder gegroeid). Hij draagt het dienend leiderschap niet alleen op het werk maar ook daarbuiten uit. Hij was graag bereid om een interview te geven over dienend leiderschap. Bekijk het interview en haal er uit wat jij hier van kunt leren:

Dienend leiderschap vereist taakvolwassenheid

Dienend leiderschap is -denk ik- vooral geschikt voor taakvolwassen managers. Mensen die hun kracht en energie van binnenuit halen. Mensen die weten wat ze waard zijn. Waar ze staan. Mensen die de fase van zichzelf belangrijk vinden en de ratrace al voorbij zijn. Feitelijk zoals vaders hun kinderen leren golven; tegelijk leidend als dienend zijn. Omdat je weet dat dit het beste werkt. Omdat je oprechte interesse hebt.

Alleen managers  en ondernemers met voldoende ontwikkeld leiderschap zullen in staat zijn om van binnenuit en congruent dienend leiding te geven. Als je de door Robert Greenleaf gedefinieerde ‘tien karaktereigenschappen voor dienend leiderschap’ leest, dan zie je dat die exact overeenkomen met hoe ik persoonlijk leiderschap omschrijf. Persoonlijk leiderschap is de basis voor taakvolwassenheid.

Durf je jouw medewerkers echt te laten groeien?

Een dienend leider snapt dat het échte bedrijfskapitaal in zijn medewerkers zit. In hun kennis, ervaring, inzet en creativiteit. In hun betrokkenheid bij het werk, het bedrijf en hun collega’s. Het verschil merk je nu al in de Corona crisis. Maar tegelijk weet je ook dat je nu heel snel iets moet doen om je thuiswerkende professionals betrokken en gemotiveerd te houden. Na de crisis zullen veel professionals van bedrijf wisselen. De vraag is wie er bij jou wil blijven werken en wie er bij jou gaan solliciteren!

Iedereen weet dat medewerkers die klassiek aangestuurd worden, slechts een fractie van hun talenten inzetten. Dat geldt nu extreem bij het thuiswerken. Persoonlijk leiderschap is er op gericht om medewerkers zo veel mogelijk te laten groeien. Medewerkers die gezien en gewaardeerd worden gaan groeien. Ze komen met nieuwe creatieve ideeën. Ze zetten al hun talenten in. Ze gaan beter samenwerken. Ze hebben meer respect voor elkaar, klanten en leveranciers. Ze staan immers in hun kracht. JIJ hebt ze in die flow geholpen.

Volgens klassieke managers heb je voor dienend leiderschap lef nodig. Je medewerkers worden immers slimmer en beter dan jij. Ze hebben betere ideeën dan jij. Ze zijn pro-actiever dan jij. Dit beeld toont slechts aan dat de klassieke manager bang is om de controle te verliezen en niet goed weet wat zijn functie is. Want dit is toch waar leidinggeven voor bedoeld was!? Het maximale uit je mensen halen!? Jezelf overbodig maken!?

In de huidige tijd vraagt het lef om NIET dienend of coachend leiding te geven!!

De basis voor dienend leiderschap is dat je als manager exact weet wie je bent en hoe je gemotiveerd raakt. Dat je jouw visie, missie, identiteit en waarden glashelder hebt en dat je weet hoe je jouw medewerkers écht kunt ondersteunen en motiveren. Dienend leiderschap is hiermee dus eigenlijk géén leiderschapsstijl maar veel meer een levenshouding. Een volwassen kwaliteit waarbij je jezelf als mens meeneemt in het leidinggeven van je professionals.

Als je dicht en volledig bij jezelf blijft, dan weet je dat je altijd een vrije keuze hebt. Dat je zowel in het midden als voorop kunt staan, omdat je weet dat alles met elkaar verbonden is. Je kunt met een open mind waarnemen wat er NU speelt. In het hier en nu zul je samen met je medewerkers altijd de beste beslissing nemen. Je geeft alle credits aan je medewerkers. Persoonlijk leiderschap is wat jou tot een resultaatgerichte coachende en dienende leider maakt.

Over de schrijver
Jos Verheijden is ervaringsdeskundige senior Burnout Trainer & Coach en helpt ondernemers, MKB-directeuren, zelfstandigen en hoog opgeleide professionals bij het voorkomen en herstellen van burnout symptomen en gerelateerde klachten zoals stress, sociale angsten, uitstelgedrag, werkdruk, onzekerheid, overspannenheid, communicatie en leiderschap. Jos wil bijdragen aan het onafhankelijk en vrij maken van ondernemende mensen waardoor ze hun leven weer terug krijgen. Dat doet hij via zijn coaching, training, vlogs, blogs, interviews en documentaires.
Jos Verheijden
Door

Jos Verheijden

op 22 March 2013

Prachtige reportages over dienend leiderschap

Het programma 'Tegenlicht' heeft een paar prachtige reportages gemaakt over Ricardo Semler en enkele Nederlandse ondernemers die een, met dienend leiderschap vergelijkbare, op welzijn gericht filosofie hanteren.

Op 'Uitzending Gemist' kun je deze terugkijken:
https://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1327014" target="_blank" title="Uitzending gemist" rel="nofollow">Tegenlicht: En we werken nog lang en gelukkig
https://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1323461" target="_blank" title="Uitzending gemist" rel="nofollow">Tegenlicht: De kapitale kracht van geluk

els
Door

els

op 26 March 2013

dienend leiderschap
mooie uitspraak van de nieuwe paus (los van welke functie hij bekleed) "mensen die macht hebben, hebben als taak te dienen"

Herman Ivo
Door

Herman Ivo

op 27 October 2013

Dienend Leiderschap en uitspraak Paus.
Dit zijn de synoniemen voor MACHT: 1) Armee 2) Autoriteit 3) Belang 4) Bevoegdheid 5) Bewind 6) Bestuur 7) Bende 8) Bedwang 9) Deel van machtsverheffing 10) Deel van een worteltrekking 11) De potentie van een leger (crypt.) 12) Energie 13) Gezag 14) Geweld 15) Gebied 16) Heerschappij 17) Het vermogen van de staat (crypt.) 18) Instantie 19) Invloed 20) Kracht 21) Leger 22) Mogendheid De vraag is nu of macht een fenomeen is dat kan leiden tot dienen? Dienen of een fundamentele bijdrage leveren aan de groep is volgens mij een kwestie van een vermindering van het 'ik-bewustzijn', dat gelijk staat aan liefde. Macht is juist een versterking van het ik-bewustzijn. Macht zal daarom mijns inziens vaak of altijd leiden tot corruptie.

anja
Door

anja

op 1 April 2013

wherever you go, you go first
dienend leiderschap is het enige leiderschap dat werkt. de hoogste zal dienen: wherever you go, you go first. anders is hij/zij geen echte leider.

Reactie plaatsen