arrow_drop_up arrow_drop_down
3 juni 2020 

Bore-out vs Burn-out Symptomen

Bore-out is het gevolg van gebrek aan leiderschap

Over bore-out (symptomen) is al veel geschreven, dus dat ga ik niet herhalen. Ik wil immers niet riskeren dat je bore-out wordt van mijn blog. Ik zal je niet uitleggen wat je moet doen: Dat doen anderen al genoeg. Ik wil niet al te streng zijn voor mensen die een bore-out (denken te) hebben. Hoewel een schop onder je kont in dat geval wel goed zou zijn. Ik zal zéker niet benadrukken dat mensen die een bore-out hebben hun leven verklooien omdat ze hun verantwoordelijkheid niet nemen. Nee hoor; ben maar niet bang!

Het gaat er immers niet om hoevéél of hoe wéinig werk je hebt. Het gaat er niet om wat anderen van je verwachten. Het gaat er niet om hoe je ‘baas’ leiding geeft. Het gaat er niet om dat je krampachtig moet vasthouden aan je baan en inkomen… pffff…. vermoeiend hoor…. Vergeet niet dat dit allemaal veel stress oplevert.

Waar het wél om gaat is dat je op jóuw manier jóuw eigen leven leeft.

Dat je jouw unieke bijdrage levert. Dat je jouw persoonlijke missie leeft. Dát is waar het om draait. Dan doe je altijd datgene wat bij jou past. Dan zul je nooit een bore-out of burnout krijgen. Omdat je in flow bent.

Kies voor FLOW

Doe zoveel mogelijk dingen die bij jou passen en je zult steeds meer in flow komen. Flow ontstaat als je een goede balans vindt tussen wat je kunt en wat je doet. Of zoals Mihaly Csikszentmihalyi het uitlegt in zijn schema: dat je een goede balans vindt tussen uitdaging en vaardigheden.

Dat betekent dat je op sommige activiteiten wat meer uitdaging vindt en op andere wat minder. Dat je stress, uitstelgedrag en werkdruk loslaat. Dat je jezelf op het ene gebied wilt ontwikkelen en dat je op een ander gebied wat meer hulp kunt vragen. Probeer zoveel mogelijk balans te vinden tussen inspanning en ontspanning.

Richt je eigen leven op jouw manier in

Om je leven zodanig in te richten dat het bij jou past en je in flow komt, dien je zélf de leiding te nemen. Hiervoor is leiderschap nodig: Het vermogen om zaken te veranderen en nieuw gedrag te borgen. Persoonlijk Leiderschap is het vermogen om jezelf te veranderen en veerkracht te ontwikkelen.

Burn-out is óók het gevolg van gebrek aan leiderschap

In je werk en leven ben je vaak druk met activiteiten die maar niet opschieten. Geen resultaat opleveren. Je doet je best, je stopt er veel tijd in, maar de revenuen blijven uit. Je moet investeren zeggen ze dan. Maar klopt dat wel? Wanneer moet je schakelen en iets anders gaan doen. Ik zal nu maar alvast verklappen dat ik het antwoord ook niet weet. Misschien helpt het om er eens bij stil te staan.

Als je in een handgeschakelde auto rijdt, dan moet je zelf beslissen wanneer je schakelt. Wil je zuinig rijden dan schakel je al bij lage toeren (bore-out). Wil je sportief rijden dan schakel je pas bij hoge toeren (burn-out). Er zijn ook mensen die maar wat doen (uitstelgedrag). Die vergeten om terug te schakelen of die met gierende motor in een slakkengangetje door een woonerf rijden.

Je wilt niet op de automaat leven

Voor sommige mensen is een automaat geschikt, maar wil jij op de automaat door het léven gaan? Wil je op de automaat in je relatie zitten? Wil je op de automaat je bedrijf leiden? Of bijvoorbeeld solliciteren, werken of therapieën? ……….. Soms wél en soms níet. Denk ik.

  • Stel dat je in burnout therapie bent en het voelt niet goed. Maar je bent zelf geen therapeut dus je weet ook niet of het wel of niet lekker loopt. Je weet ook niet wat je mag verwachten, dus je blijft maar gewoon doorgaan met die therapie. Je gaat iedere week braaf naar je therapeut. Dus je doet in ieder geval je best. Toch?!
    regel
  • Stel dat je actief aan het solliciteren bent omdat je geen werk hebt. Je schrijft dagelijks brieven en krijgt dagelijks afwijzingen. Je gaat nóg beter je best doen en je gaat twee keer zo veel brieven schrijven. En je krijgt twee keer zo veel afwijzingen. Je doet dus heel erg je best. Je bent goed bezig. Toch?!
    regel
  • Stel dat je een baan hebt waar je ongelukkig van wordt. In een bedrijf werkt waar een deprimerende sfeer hangt. Je zakt weg in een negatieve stemming en moppert s’ avonds tegen je partner en je kinderen. Je gebruikt het smoesje dat je in ieder geval voor zekerheid zorgt. Je dóet tenminste wat. Toch?!
    regel
  • Stel dat je een winkel hebt en er komen geen klanten. Je doet braaf iedere ochtend de deur open. Je legt alle spulletjes mooi recht. Het lijkt wel een showroom. Toch komt er nog steeds niemand in je winkeltje kijken. Maar ja; het ziet er wél allemaal perfect uit. Alles gaat goed. Toch?!
    regel
  • Stel dat je een mooi doel wilt bereiken. Bijvoorbeeld ‘genieten van het leven’. Je gaat heel hard werken, veel geld verdienen, een mooi huis kopen, ondertussen maak je een paar kinderen en laat je je secretaresse bloemen kopen voor je vrouw. Dan doe je toch heel hard je best. Toch?!

De vraag is dus: Wil je hard werken of slim werken?

In onze opvoeding wordt de basis gelegd voor hoe we als volwassene met dingen omgaan. Zo heb je als kind al geleerd hoe je nu met problemen, uitdagingen, stress, werkdruk en uitstelgedrag om zult gaan. In Nederland leren we vooral dat je hard moet werken om iets te bereiken. Dus wat doe je…. Hard werken!

De oplossing voor problemen lijkt vaak, om nóg meer te doen van wat we al deden. Als het dan nog niet lukt gaan we nóg harder werken. Soms tot je er letterlijk met een burnout bij neervalt. Waanzinnig toch?! Einstein had overigens een mooie definitie voor waanzin: ‘Hetzelfde doen en iets anders verwachten’.

Te hard werken (onder stress) leidt vaak tot burn-out. Te slim werken (de kantjes ervan aflopen) is ook niet gezond en mogelijk ga je er aan wennen en stel je beslissingen uit en wordt je uiteindelijk bore-out. Slim omgaan met (werk-)situaties is de beste aanpak.

Hoe deed je het als kind?

Wat we op school en in de opvoeding hebben moeten afleren is om op een speelse wijze om te gaan met doelen, problemen en uitdagingen. Kijk maar eens hoe jonge kinderen heel spontaan met situaties omgaan. Als iets niet werkt, proberen ze het gewoon op een andere manier. Of ze gaan iets anders doen. Wel zo slim toch?! Die krijgen geen stress!!

Het doel van werken is immers dat je er iets mee bereikt.

Je wilt doelen en resultaten behalen. Maar hoe ga jij eigenlijk om met doelen? Hoe definieer jij ‘doelgericht’. Kijk eens naar dit filmpje en projecteer dat eens op je eigen manier van doelen bereiken. Hoe kun jij van hard werken omschakelen naar slim werken:

Creëer een werkomgeving waarin jij tot je recht komt

Je creëert je eigen realiteit. Als je met hard werken een bepaalde realiteit (omgeving) hebt gecreëerd, zal die omgeving je herinneren aan die werkwijze. Het houdt zichzelf in stand. Kijk bijvoorbeeld eens naar je werkplek: Hoe stimuleert die jou om eenvoudig en moeiteloos je doelen te bereiken?

Ik geef je graag enkele tips om het wat slimmer aan te pakken:

Tip 1: Verander je werkplek

Zoek eens een andere omgeving op en ga daar eens werken. Ik schrijf dit artikel nu bijvoorbeeld onderuitgezakt op de bank in Spanje op mijn laptop (met een lekker glaasje wijn erbij). Het valt mij zelfs op dat dit eigenlijk heel snel, makkelijk en plezierig gaat. Het schrijven van deze blog gaat bijna als vanzelf. Ik denk dat ik het maar eens vaker op deze manier ga doen….

Tip 2: Ruim je werkplek op

Ruim je bureau en kasten eens op. Stapels spullen, papieren, rapporten en notities herinneren je aan stress en hard werken. Deze dingen houden je onbewust in de hard-werken-stemming. Je gaat de cyclus dus versterken in plaats van veraangenamen. In een open, heldere en schone omgeving herinnert alle je er aan hoe het is om vrij en onbevangen te eigen ding te doen.

Tip 3: Doe het licht aan

Een frisse, ruime, open en lichte omgeving is gewoon prettiger dan een donker hok zonder ramen. Vraag maar eens aan mensen in een gevangenis: Die willen er allemaal uit. Zij mogen dat niet, maar jij wél. Dus doe het licht aan, ga naar buiten, kies een leuke werkplek, koop een bos bloemen. Doe iets. Ikzelf heb regelmatig op de boulevard aan het strand zitten werken. Heerlijk….

Verruim je keuzes en leer oplossingsgericht te denken

Veel mensen met burn-out en bore-out hebben maar één manier geleerd om problemen op te lossen. Bij burnout is dat vaak: heel hard werken of ‘doorgaan tot het gaatje’. Bij bore-out is dat vaak: jezelf neerleggen bij een situatie. Beide leveren stress op en zullen uiteindelijk tot dezelfde stress symptomen leiden. Door creatief in oplossingen te denken en actie te nemen blijf je gezond en fit.

Het is voor iedereen belangrijk om zo veel mogelijk manieren te beheersen om doelen, problemen en uitdagingen aan te pakken. Hoe meer keuzes je hebt, hoe meer vrijheid je zult ervaren. De ultieme vrijheid is als je helemaal geen keuzes meer hoeft te maken. Enerzijds omdat het goed is zoals het is. Anderzijds omdat je elke uitdaging op tientallen manieren kunt bekijken en aanpakken. Zo mooi kan werken zijn….

Laat je stress, werkdruk en besluiteloosheid los

Werkdruk en stress leiden vaak tot burn-out én bore-out symptomen (uiteindelijk leidt besluiteloosheid tot échte problemen). Stress lijkt de normaalste zaak van de wereld, maar is dat wel zo? Veel mensen ervaren een constante druk van leidinggevenden, klanten, personeelstekort, hoeveelheid werk en hoge verwachtingen.

Anderen hebben vooral last van hun eigen perfectionisme, loyaliteit en hun angst om de controle te verliezen. Niet voor niets ervaren 17% van alle werkenden burnout symptomen.

Stress is niet goed voor je gezondheid en dat is het niet waard. Maar de vraag die je jezelf moet stellen is of jouw te hoge of te lage werkdruk écht aan de omstandigheden ligt, of dat het jouw eigen beleving van de situatie is. Je snapt wel hoe ik daar over denk!

Wat is werkdruk?

Ik schat dat zo’n 90% van alle werkdruk NIET aan de feitelijke omstandigheden ligt, maar aan je eigen interpretatie ervan. Veel van mijn cliënten proberen mij te overtuigen dat hun hoge werkdruk toch écht de realiteit is. En dat, als zij zich geen slag in de rondte werken, er veel werk blijft liggen en er van alles fout gaat.

Mensen met bore-out symptomen ervaren óók werkdruk, maar dan op een heel ander manier. Het is de afwezigheid van uitdagingen, verwachtingen en verplichtingen die leiden tot stress. Je weet namelijk heel goed dat je fout bezig bent en dat dit zo niet door kan gaan. Je zet jezelf buitenspel en je probeert het goed te praten, maar je voelt een constante druk.

Wat jij als realiteit ervaart, bestaat uitsluitend in je eigen beleving. Dé realiteit is hetzelfde als jóuw realiteit. Uiteraard heb je collega’s die ook werkdruk en stress ervaren. Maar hoewel ze dezelfde woorden gebruiken, ervaren ze het toch weer op hun eigen manier. Wat iemand als realiteit ervaart is slechts zijn eigen vertaling van de omstandigheden. Omdat dit het enige is dat je kunt zien, is het meteen ok dé realiteit.

Hoe pak je stress en werkdruk aan?

Je snapt wel dat het niet de hoogste prioriteit heeft om de omstandigheden te veranderen. Het belangrijkste is om je eigen realiteit te veranderen. In de 10% van de gevallen dat het écht aan de omstandigheden ligt, kun je in ieder geval leren om er makkelijker en gezonder mee om te gaan. Dus in alle gevallen kun je jouw werkdruk loslaten en lichter maken.

Het veranderen van je eigen realiteit is al zo’n 40 jaar de basis van NLP (Neuro Linguïstisch Programmeren). Dus hoe je dat effectief doet is al lang uitgezocht en veel mensen hebben het zich al eigen gemaakt. De laatste tijd is Mindfulness binnen bedrijven en organisaties erg in opkomst als oplossing voor werkdruk en stress. Dus tools zijn er genoeg.

Tweede winst

Maar misschien vind je die tools maar niks en vind je het wel lekker om te blijven hangen. Blijven hangen levert ook iets op natuurlijk. Je kunt je wél lekker op je werk ‘storten’ en je hebt een goede reden waarom je lusteloos en moe bent. Als je hier gelukkig van wordt, dan moet je er gewoon mee doorgaan. Wie ben ik (of wie ook) om daar een oordeel over te hebben.

Het is jouw leven. Dat mag je helemaal op jouw eigen manier inrichten. Natuurlijk hebben we hier wel een mooie term voor: We noemen dat tweede winst of ziektewinst. Dat zorgt ervoor dat je blijft hangen. Dat je niet schakelt.

Het is wat anders als je er zelf ook niet gelukkig van wordt.

Dat je jouw baan, het solliciteren of het harde werken alleen maar gebruikt om niet te hoeven leven. De afwijzing niet hoeft te voelen. Je verantwoordelijkheid niet hoeft te nemen. Geen keuzes hoeft te maken. Niet voor jezelf hoeft op te komen.

Want zowel bij bore-out als burn-out symptomen speelt een gebrek aan persoonlijk leiderschap: Je laat je teveel leiden door externe factoren en je neemt niet de beslissing om in je eigen kracht te komen. Helaas wordt door dit uitstelgedrag de afstand zó groot, dat je er in blijft hangen en geen uitweg mee weet.

Als je weer helemaal in het NU wilt komen.

Als je alle vrijheid en overvloed weer wilt ervaren. Als je weer vol wilt léven, genieten en bruisen van energie, dan zou je nu een beslissing kunnen nemen. En weet je: Misschien is het dan nu op een gegeven moment wel een mooi moment om nu te schakelen. Wat denk je zelf? Welke beslissing kun je nú nemen zodat je weer krachtig in je werk en leven komt te staan?

In de training Persoonlijk Leiderschap leer je eenvoudige en direct toepasbare technieken, waarmee je in no-time je werkdruk, stress en uitstelgedrag aanpakt. Je leert hoe je jouw realiteit vormt en hoe je die eenvoudig kunt veranderen. Je leert ontspanning en rust te ervaren in situaties waar je eerst nog stress ervaarde. Dat wil jij toch ook!

Over de schrijver
Jos Verheijden is ervaringsdeskundige senior Burnout Trainer & Coach en helpt ondernemers, MKB-directeuren, zelfstandigen en hoog opgeleide professionals bij het voorkomen en herstellen van burnout symptomen en gerelateerde klachten zoals stress, sociale angsten, uitstelgedrag, werkdruk, onzekerheid, overspannenheid, communicatie en leiderschap. Jos wil bijdragen aan het onafhankelijk en vrij maken van ondernemende mensen waardoor ze hun leven weer terug krijgen. Dat doet hij via zijn coaching, training, vlogs, blogs, interviews en documentaires.
Jan
Door

Jan

op 22 June 2020

Goed verhaal en heel herkenbaar!

Jos Verheijden
Door

Jos Verheijden

op 22 June 2020

Gaat het bij jou meer om bore-out of om burn-out?

Reactie plaatsen

Gratis workshop