arrow_drop_up arrow_drop_down
7 mei 2020 

Moet je bij beginnende burn-out klachten een test doen?

Veel mensen zitten met de vraag of je bij beginnende burn-out klachten een test moet doen. Want stel nu dat je tegen een burnout aan zit, dan wil je er toch zo vroeg mogelijk bij zijn? Deze stelling kan ik als ervaringsdeskundige alleen maar beamen. Bij beginnende burnout verschijnselen is het zaak om zo snel mogelijk te beseffen dat er iets mis is. Hoe sneller je erbij bent, hoe sneller je het ook weer effectief kunt verhelpen. Met een beetje geluk ben je de piek van de burn-out dan nog voor. Het is alleen een misvatting dat een test doen het antwoord is op de ontstane situatie.

Wat zijn burnout klachten en hoe kun je die testen?

Burnout klachten zijn zeer specifieke klachten die aangeven dat er iets misgaat in je lichaam. Zowel fysiek als mentaal ontstaan er bepaalde gezondheidsproblemen. Vaak starten deze op een laag pitje. Ze hebben specifieke kenmerken. Met de kennis over wat de meest ervaren burnout klachten zijn, kun je in de basis herkennen of je te maken hebt met een echte beginnende burn-out. Vanaf dat punt is het vervolgens mogelijk om de juiste actie te ondernemen. De meest ervaren burnout symptomen komen tot uiting als:

  • Vermoeidheid
  • Stress
  • Hulpeloos gevoel
  • Moeite met eten
  • Geheugenproblemen
  • Concentratieproblemen
  • Snel en vaak ziek
  • Te weinig tijd
  • Angst
  • Langdurig overspannen

Heeft het zin om online een test te doen?

Online testen bij burnout klachten zijn lang niet altijd even betrouwbaar. Het is dan ook niet slim om zelf voor thuisarts te gaan spelen. Het vaststellen van een burn-out wil je overlaten aan een professional. De kans is namelijk groot dat een online test niet uitgaat van de volledige situatie. Als je de uitslag dan te serieus neemt ervaar jij de negatieve gevolgen van dit gebrek aan relevante kennis.

Pas op voor een foute diagnose

Mogelijk heb je bijvoorbeeld wel te maken met een beginnende burnout en komt dit uit de test niet naar voren omdat je de diagnose ‘depressie’ krijgt. Dan heb je ook nog het verschil tussen overspannenheid en burn-out. Van veel situaties kun je behoorlijk overspannen worden. Als er enorm veel tegelijk op je afkomt en je het allemaal niet meer verwerkt krijgt, dan worden de meeste mensen wel overspannen.

Burnout is structureel

Burn-out heeft een meer structureel karakter. Het zijn je persoonlijkheidskenmerken die er voor zorgen dat je energie in ‘normale’ situaties helemaal leegloopt én dat je daarmee blijft doorgaan tot je letterlijk omvalt.

Heeft het zin om een officiële test te doen?

Ik hoor in mijn praktijk natuurlijk nogal wat verhalen en ervaringen van cliënten en dan blijkt dat zelfs psychologen en huisartsen nogal vreemd tegen een burnout kunnen aankijken. De officiële test geeft namelijk nogal eens als uitkomst dat je depressief bent. Nu is het logisch dat je ‘depressief’ wordt van alle vervelende (heftige) burnout symptomen en de gevolgen (zoals niet meer kunnen doen wat je wilt). Maar de aanpak van depressie is heel anders dan die van burn-out.

Blijf zelf nadenken!

Misschien moet je gewoon praktisch blijven en heel goed bij jezelf nagaan hoe het zit, wat de oorzaak van je uitputting is en wat je nu te doen staat. Als je écht naar jezelf luistert dan weet je heel goed wat er aan de hand is. Typisch voor mensen met burnout symptomen is dat ze dat niet willen toegeven. Ze willen niet stilstaan en voelen want dat is veel te confronterend. Ze denken dat het nog wel even kan. Dat ze het nog wel even trekken.

Wat te doen bij burnout klachten?

Op het moment dat je het vermoeden hebt dat je burnout klachten hebt, zijn er enkele dingen die je direct kan doen. Je kunt meteen starten met het vinden van een oplossing voor het probleem. Bij burnout verschijnselen kun je:

  • Je huisarts bezoeken
    Je huisarts weet er zeer waarschijnlijk veel meer vanaf dan jij. De gemiddelde huisarts heeft al veel vaker te maken gehad met mensen die een burnout hebben. Ze kennen de methodiek om dit snel te testen (en ze kunnen het onderscheid met een depressie maken).
    Voor een adequaat antwoord op je vraag is het daarom slim om je huisarts te bezoeken. Hij of zij doet direct onderzoek naar je burnout kenmerken, maar hij controleert éérst of je geen fysieke gezondheidsklachten hebt (zoals hartproblemen).
  • Contacteer een echte burnout specialist
    Naast je huisarts is een burnout specialist ook zeker de aangewezen persoon om je verder te helpen. In sommige gevallen is dit misschien zelfs nog meer aan te raden dan de huisarts. Een burnout specialist is namelijk dusdanig gespecialiseerd in het onderwerp dat er veel meer gerichte kennis aanwezig is. Een burnout specialist heeft de meest lastige burnouts meegemaakt en weet precies waar hij naar op zoek moet.
    Bij burn-out klachten weet een specialist de symptomen sneller dan wie dan ook te plaatsen. Meestal is een senior burn-out coach veel praktischer ingesteld dan een huisarts en gaat gewoon met je aan de slag om je leiderschap te ontwikkelen. Dat heb je sowieso nodig!
  • Gebruik je gezonde verstand
    Vaak is je gezonde verstand ook een goede bron van inspiratie. Stel dat je bijvoorbeeld als burn-out symptoom extreme vermoeidheid ervaart. Wanneer je je gezonde verstand gebruikt, dan besef je wellicht ook dat je misschien even aan wat rust toe bent. Neem een dagje of twee vrij. Dit zorgt er in ieder geval voor dat je weer even adem kan halen, een beetje kan uitslapen en je weer een wat frisser gevoel hebt.
    Je neemt even wat afstand van je drukke, overspannen leven. Het is misschien geen permanente oplossing, maar dan verschaf je jezelf in ieder geval wat tijd om het een en ander uit te pluizen. Maar vermoeidheid kan bijvoorbeeld ook een allergische reactie, of een voedsel intolerantie zijn.
  • Vind de oorzaken
    Aan de basis van een burn-out liggen altijd energie kostende oorzaken. Ik heb hier specifiek voor het meervoud ‘oorzaken’ gekozen, omdat het ook echt vaak om meerdere oorzaken gaat. Je bent ook pas echt effectief iets aan een burnout aan het doen wanneer je naar deze oorzaken kijkt. Anders blijft er altijd kans op een terugval van de burnout klachten.
    Wat heeft er nu voor gezorgd dat je in de negatieve spiraal bent beland? Heeft het met werk te maken? Ervaar je te veel werkdruk? Of is de thuissituatie niet optimaal? Door de oorzaken aan te pakken, ben je op de goede weg om je burnout voorgoed te verhelpen. Doe je dit niet, dan keert deze net zo snel weer terug.
  • Vraag je directe omgeving om hulp
    Verdergaand op het vinden van de oorzaken, is het om hulp vragen bij je directe omgeving erg zinvol. Zij zien soms meer, dan jij vanuit je eigen perspectief kunt zien. Wat zien zij gebeuren op afstand? Wat is hun perspectief op een mogelijke burnout? Zien ze dat je de laatste tijd anders reageert op bepaalde zaken? En wat is hun mening over de oorzaken daarvan?
    Dit betekent niet dat je blind op hun advies af moet gaan, want specialisten zijn het niet. Maar het kan wel een beter licht schijnen op jouw situatie. Misschien kom je wel tot enkele nieuwe inzichten die je weer verder helpen.

Hoe herken je fysieke burn-out klachten?

Fysieke burnout klachten zijn op een bepaalde manier te herkennen. We pakken weer even de eerdergenoemde verzameling van fysieke burnout symptomen erbij. Je herkent ze door kennis te nemen van de volgende eigenschappen:

  • Vermoeidheid
    Vermoeidheid is een vrij duidelijke. Bij een beginnende burnout merken veel mensen dat ze vaker dan gemiddeld vermoeidheid ervaren. Dit kan bijvoorbeeld komen door een gebrek aan slaap. Je loopt dan dag in dag uit achter de feiten aan door een slaaptekort. Vermoeidheid door het hele lichaam neemt dan geleidelijk toe.
  • Langdurig overspannen
    Een overspannen gevoel heeft vaak als oorzaak een te hoge werkdruk, een lastige thuissituatie of een combinatie daarvan. Het gaat dan in de meeste gevallen dus niet om een incident, maar om een langdurig aanhoudend proces. Heb je het idee dat je lichaam het allemaal niet meer aankan? Dan is er een kans dat je overspannen bent.
  • Stress
    Voel je vaak stress in je lijf? Dan is er een kans dat je een burn-out symptoom ervaart. Langdurige stress ligt aan de basis van veel burnouts. Bijvoorbeeld door een langdurig overspannen gevoel, dat dermate lang blijft hangen dat het evolueert tot een burnout. Dit gebeurt wanneer er niets aan de oorzaak van de stress wordt gedaan.
  • Moeite met eten
    Een heel herkenbaar kenmerk van een burnout is het moeite hebben met eten. Je hebt simpelweg geen trek, mogelijk door de aanwezigheid van stress. Er is geen behoefte om te eten. Bovendien is er amper tijd voor. Klinkt dat herkenbaar voor jou? dan is het tijd voor actie!
  • Snel en vaak ziek
    Bij een burnout horen in veel gevallen klachten dat iemand vaak ziek is. Zeker wanneer je moeite hebt met eten en veel stress en vermoeidheid ervaart, lig je op koers om snel ziek te worden. Het lichaam kan het allemaal niet meer aan. Er is niet voldoende energie beschikbaar om het immuunsysteem optimaal te laten functioneren.
  • Te weinig tijd
    Een andere manier om fysieke burn-out klachten te herkennen, is door bovenstaande symptomen samen te nemen met een tijdstekort. Heb je fysiek te weinig tijd om alles in een dag voor elkaar te krijgen? Dat houdt werken, voldoende eten, enig sociaal contact en voldoende slapen in. Wat bij een burnout veel voorkomt, is dat degenen met een burnout letterlijk te weinig uren in een dag hebben. Ze komen niet aan alles toe.

Hoe herken je mentale uitputting?

Zoals gezegd is een burnout absoluut niet alleen fysiek. Er is een groot mentaal gedeelte waaraan een burn-out te herkennen is. Deze burnout verschijnselen zijn ook op hun eigen manier te herkennen. Maak daarbij gebruik van de volgende informatie:

  • Hulpeloos gevoel
    Veelgehoord is het hulpeloze gevoel. Heb je het idee dat je het mentaal allemaal niet meer aankan? Dat je eigenlijk te weinig mentale weerstand meer over hebt om elke dag opnieuw door te komen? Dan herken je een burnout verschijnsel bij jezelf.
  • Geheugenproblemen
    Geheugenproblemen herken je vrij makkelijk. Het ervaren van veel stress heeft tot gevolg dat je niet meer volledig opslaat wat er allemaal op een dag gebeurt. Zeker wanneer je voor bijvoorbeeld je werk vrij veel moet onthouden, liggen geheugenproblemen al snel op de loer. In combinatie met een slaapgebrek komt het voor dat je bij een burnout zelfs nog minder onthoudt.
  • Concentratieproblemen
    Ervaar je moeite om je voor langere tijd op een bepaalde taak te focussen? Mogelijk heeft dit met een beginnende burnout te maken. Vooral wanneer je merkt dat de concentratieproblemen het gevolg zijn van een combinatie van stress en vermoeidheid. Het wordt dan serieus moeilijk om gedurende een langere periode iets gedaan te krijgen.
  • Angst
    Bij een burnout is een gevoel van angst niet ongewoon. In extreme mate heeft dit soms zelf paniekaanvallen tot gevolg. Heb je hier weleens last van? Of merk je dat je stressniveau bijna dagelijks toeneemt door bijvoorbeeld een faalangst? Dan is het heel goed mogelijk dat je richting een burn-out gaat. Het is zaak om ruim op tijd in te grijpen om het niet erger te laten worden.

Wat is de beste aanpak bij burnout symptomen?

De aanpak van een echte burnout (als je al uitgevallen bent) bestaat uit twee stappen:

  • Stap 1:
    Je moet (jaja het staat er echt) eerst je energie vretende patronen doorbreken. Dat is altijd de eerste stap in mijn trajecten want zolang je niet toegeeft dat er iets mis is en je jezelf blijft uitputten zul je nooit herstellen. Dat is dweilen met de kraan open. Daarom heeft het ook geen nut om alleen even te rusten. Zelfs niet voor een paar maanden! Want als je jezelf weer gaat belasten zul je in dezelfde valkuilen trappen, zul je dezelfde patronen weer toepassen en zul je terugvallen in je tweede of derde burnout.
  • Stap 2:
    De tweede stap bij een echte burnout is om serieus en structureel aan jezelf te werken. Je gaat je persoonlijke kracht en leiderschap ontwikkelen zodat je veel beter in je vel komt. Je gaat oude trauma’s, patronen, waarden en overtuigingen aanpakken en loslaten. Je gaat assertief, helder en met charisma communiceren en overtuigen. Je krijgt dingen voor elkaar die eerst nog onmogelijk leken. het gaat gewoon allemaal veel makkelijker. Moeiteloosheid en flow worden de nieuwe norm. Dat wil jij toch ook!

Bij de eerste verschijnselen van burn-out kun je vaak stap één overslaan en direct met stap twee beginnen. Hoe de diagnose uit de burnout test ook uitvalt (of die juist of niet juist is, of je burnout, depressief of overspannen zou zijn) in alle gevallen is persoonlijke ontwikkeling de essentieel om weer volledig in je kracht te komen. Met persoonlijk leiderschap neem je de juiste beslissingen en zul je een échte burnout of terugval in ieder geval voorkomen.

 


Volg de gratis workshop ‘Ik wil/moet* veranderen’

Conclusie

Als je burn-out klachten of symptomen herkent dan is het belangrijk om direct in te grijpen. De kans is groot dat je nog niets wilt horen over een échte burnout met uitval, maar als je op de oude manier doorgaat dan is de kans groot dat je toch gaat omvallen. Probeer dat altijd te voorkomen, want dat is echt niet wat je wilt. Wat je wél wilt is je persoonlijk leiderschap, communicatie, assertiviteit en kracht ontwikkelen. Dan weet je weer waar het leven om draait en kun je weer de juiste beslissingen nemen!

Over de schrijver
Jos Verheijden is ervaringsdeskundige senior Burnout Trainer & Coach en helpt ondernemers, MKB-directeuren, zelfstandigen en hoog opgeleide professionals bij het voorkomen en herstellen van burnout symptomen en gerelateerde klachten zoals stress, sociale angsten, uitstelgedrag, werkdruk, onzekerheid, overspannenheid, communicatie en leiderschap. Jos wil bijdragen aan het onafhankelijk en vrij maken van ondernemende mensen waardoor ze hun leven weer terug krijgen. Dat doet hij via zijn coaching, training, vlogs, blogs, interviews en documentaires.
Reactie plaatsen

Volg de gratis workshop: "Ik wil/moet* veranderen"