arrow_drop_up arrow_drop_down
18 augustus 2013 

Waarom zijn NLP bananen krom?

Binnen NLP-land hoor je nogal eens dat je geen ‘waarom’ mag vragen. Maar waarom mensen niet snappen waarom je geen waarom mag vragen is niet altijd duidelijk. Ik snap ook niet waarom, maar ik zal het eens uitleggen. Waarom? Tsja; dat zouden we niet meer vragen. Toch!?

Waar het feitelijk om gaat is dat een waarom-vraag meestal een heel negatieve intentie en uitwerking heeft. Het gaat er met name om dit je dit soort vragen niet meer stelt.

Stel dat je partner een potlood en een vel papier pakt en je vraagt hem waarom hij dat doet, dan kan het antwoord heel simpel zijn: ‘Ik wil een mooie tekening maken.’ Nou duidelijk. Klaar. Stel dat je vervolgens vraagt wáárom hij een tekening gaat maken. Dan kan het antwoord zijn: ‘Daar heb ik zin in.’ Het antwoord is niet duidelijk, dus je vraagt waarom hij daar zin in heeft. Hij antwoord: ‘Gewoon, daarom’. En dan komt die vraag die we eigenlijk niet willen stellen: ‘Waarom ga je niet eerst stofzuigen, zoals ik je eergisteren al heb gevraagd?’ En dan de afmaker: ‘Je doet nooit eens een keer wat IK wil. Waarom denk je altijd alleen maar aan jezelf.’

Zo kan het gebeuren dat je van een mooie tekening via een waarom-vraag plotseling in een echtelijke frustratie verwikkeld bent. Is dit wat je wilt. Nee? Waarom vraag je dan waarom?

Stel je bent op vakantie in Italië en je wilt ’s avonds uit eten met je gezin. Maar ja, je kinderen zijn doodmoe en willen eigenlijk naar bed. In het restaurant gaan ze dus huilen en lastig doen. Vaak hoor ik ouders dan vragen stellen als: ‘Waarom doe je nou zo vervelend?’ of ‘Waarom gun je mij nou nooit eens een fijne avond?’ of ‘Waarom moet je altijd mijn leven verpesten?’. Van gefrustreerde ouders worden kinderen echt niet fitter…

Vreemd dat we dit onszelf en geliefden aandoen. Je kunt waarom-vragen overigens ook prima aan jezelf stellen:

Waarom verpruts ik nou altijd alles? Waarom snap ik dat nou niet?’ Of zoals de Heikrekels vroeger al zongen: ‘Waarom heb jij mij laten staan?

De pure waarom-vraag is eigenlijk een onderzoeks-vraag

Kinderen hebben zo’n periode dat ze de hele dag waarom-vragen stellen. Ze snappen iets niet en willen weten hoe het in elkaar steekt. Vanuit een onbevangen onderzoekende houding is dat prima en heel leerzaam.

Later als je groot bent, is het leven wat ingewikkelder geworden en ben je volledig kwijt waarom je bepaald gedrag vertoont. Dan leidt een onderzoeksvraag vaak tot frustratie. Je gaat verbanden zoeken en leggen die er niet zijn en je wordt alleen maar bozer en chagrijniger. Je raakt steeds meer uit het hier en nu en je loopt vast in oude onverwerkte emoties. Dat is niet handig.

Mogelijk is het beter om weer terug in het hier en nu te komen

Ga je verbazen over van alles en nog wat. Gewoon als een kind te kijken, jezelf verbazen en onbevangen onderzoeken. Het antwoord NIET belangrijk vinden en gewoon laten komen wat er komt.

Misschien is het slim om te stoppen met redeneren en iets leuks te gaan DOEN. Bijvoorbeeld als je iets stoms doet, dat je denkt; ‘Dat is niet handig, hoe kan ik dat slimmer aanpakken?’. Of als je kinderen moe zijn, dat je niet naar een restaurant gaat, maar ze vroeg in bed legt. Of als je partner iets leuks gaat doen, dat je hem/haar daar in motiveert. Of als je jezelf in de weg zit, dat je ondanks alles iets leuks voor jezelf koopt.

Grote kans dat dan de luchtigheid, mildheid en speelsheid weer terug komt.

Dan kun je jezelf weer bezig houden met vragen die er wérkelijk toe doen en je weer in het hier en nu brengen. Stel vooral oplossingsgerichte vragen, luchtige speelse vragen of belangrijke levensvragen als: ‘Waarom zijn de bananen krom?’. Of volg eens een NLP-training zoals Lead2Flow.

Over de schrijver
Jos Verheijden is ervaringsdeskundige senior Burnout Trainer & Coach en helpt ondernemers, MKB-directeuren, zelfstandigen en hoog opgeleide professionals bij het voorkomen en herstellen van burnout symptomen en gerelateerde klachten zoals stress, sociale angsten, uitstelgedrag, werkdruk, onzekerheid, overspannenheid, communicatie en leiderschap. Jos wil bijdragen aan het onafhankelijk en vrij maken van ondernemende mensen waardoor ze hun leven weer terug krijgen. Dat doet hij via zijn coaching, training, vlogs, blogs, interviews en documentaires.
Ron van Broekhoven
Door

Ron van Broekhoven

op 19 August 2013

Apen
Prima blog weer, en de spijker op zijn kop. En de Heikrekels! Uit Geldrop! Ik en mijn vrouw vragen elkaar zelden waarom, vandaar dat we nog steeds gelukkig getrouwd zijn. Amerikanen zeggen 'why don't we go home', en dan bedoelen ze 'laten we maar naar huis gaan'. Niks 'waarom', gewoon doen. En waarom de bananen krom zijn, dat weten we natuurlijk. Er zijn namelijk niet genoeg apen om ze allemaal recht te slaan ;-)

Hester
Door

Hester

op 19 August 2013

Waarom ik geen waarom vragen stel
Waarom ik geen waarom vragen stel? Misschien omdat waarom vragen vragen zijn die iemand ter verantwoording roepen en omdat mensen nu eenmaal niet zo graag ter verantwoording geroepen willen worden. Om die reden stel ik geen waarom vragen maar stel vragen die iemand uitnodigen om iets te vertellen. Als je echt interesse hebt in iemand zijn handelen, zijn manier van doen, spreken etc. stel je automatisch geen "waarom" vragen. Zo zie ik dat en ja, "goede" verkopers, adviseurs, coaches, weten dat en zorgen voor een dialoog met voldoende informatie vragen, maar dan wel zonder de "waarom" vragen om hun product/doel etc. af te stemmen op de behoefte van hun klant. En ja,soms kan je hier iets van leren. :-)

Yvette Bergman
Door

Yvette Bergman

op 19 August 2013

"Waarom?". "Daarom!"
Ik denk dat de 'waarom' vraag een hele mooie vraag kan zijn. Vermits gesteld vanuit de oprechte wens en nieuwsgierigheid om oordeelloos het antwoord te horen. Als de "waarom 'vraag vanuit een oordelende gedachte wordt gesteld (lees; verwijtende), is het een vreselijke vraag bedoeld om een ander in de val te laten lopen en een voorbode van een conflict. "Waarom ga jij altijd de krant lezen als ik jou een vraag stel" is een voorbeeld van de verwijtende "waarom" vraag. Uiteraard zit je niet echt te wachten op dat antwoord ("omdat ik geen zin heb in jouw gezeur en moe ben en veel liever de krant lees dan naar jouw verhaal te luisteren"). Maar als dezelfde vraag met oprechte intentie wordt gesteld, en je echt bereid bent om naar het antwoord te luisteren, kun je wel degelijk een mooi gesprek krijgen.

Jos Verheijden
Door

Jos Verheijden

op 19 August 2013

Toverwoord

Het toverwoord is inderdaad OPRECHTE INTERESSE hebben

Anoniem
Door

Anoniem

op 19 August 2013

Oplossingsgericht
Ik ben iemand ,die weinig waarom of maar als gebruikt in de omgang en het werken met kinderen met een beperking . Omdat ze zelf vaak niet snappen waarom . Daarom vermijd ik de vragen . En zoek in het oplosssingsgerichte werken . Wat maakt het ,dat het nu zo niet goed gaat .wat zou je anders kunnen doen. Veel van mijn collegae vinden dit vreemd ( Ik werk nog niet zo lang bij deze werkgever) voorheen al zo 30 jaar in een andere instelling) Ze vinden me te lief en zou ze vaker moeten bestraffen dan complimenten geven als iets goed gaat. Dan is het soms lastig werken

Jos Verheijden
Door

Jos Verheijden

op 19 August 2013

Zelf laten ervaren

Als je ook oplossingsgericht naar je collega's reageert, zullen ze ervaren dat het fijn is als mensen lief doen. Ze zullen merken dat ze beter luisteren en meer open staan om jouw tips te accepteren. 

Pieter Bos
Door

Pieter Bos

op 20 August 2013

Waarom als zakelijke verdedigingslinie
Dank voor je waardevolle blog. Wat mij betreft is het grootste bezwaar van de "waarom vraag" dat deze onze aandacht afleidt van het Hier en Nu. Het antwoord daarop kan immers slechts worden gegeven vanuit het verleden of met het oog op de toekomst. De financiële wereld geeft continu antwoorden op "waarom vragen". De financiële feiten (waaronder het eigen financiële belang bij het advies van producten en diensten) blijven daardoor zolang mogelijk buiten beeld. Cliënten krijgen een uiterst bevredigende verklaringen voor even onbevredigende financiële resultaten. Of ze worden geprikkeld, op basis van hoogdravende economische toekomstvisies, om nieuwe producten te kopen en/of bestaande te behouden. Interessanter en bevredigender zijn de "Wat" en "Hoe" vragen. Die houden ons tenminste bij de les en leiden tot bevrijdende inzichten....

Nana Derksema
Door

Nana Derksema

op 22 August 2013

Waarom zijn de bananen krom?
Heel erg leuk Jos! Ik heb weer eens ouderwets zitten schateren!

Herman van Haaren
Door

Herman van Haaren

op 4 September 2013

"altijd" en "normaal"
Hallo, ik wijk wellicht een beetje af van het oorspronkelijke onderwerp voor wat betreft de "waarom" vraag, maar het gaat hier mijns inziens in al deze reacties over communicatie, en de eventuele kwaliteit ervan. Wat mij opvalt in een bericht van Yvette van 19 augustus is het woord "altijd" in de vraag "Waarom ga jij altijd de krant lezen als ik jou een vraag stel" waar Yvette een voorbeeld geeft van een verwijtende "waarom" vraag. Het gebruik van het woord "altijd" kan evenals het gebruik van het woord "normaal" in communicatieve situaties op mij een dodelijke uitwerking hebben waardoor ik niet meer wens te luisteren. Generalisaties vind ik vreselijk en deze leiden mijns inziens tot depressie, al dan niet bewust. Zelf wordt ik graag aangesproken en/of bevraagd omtrent een specifieke handeling in een specifiek moment. Wanneer dat inzicht oplevert is er veel gewonnen. Nog meer is er gewonnen wanneer door het inzicht en begrip van dat ene moment blijkt dat er sprake is van een patroon, van iets en/of een gedrag dat dus NB vaker op een soortgelijke wijze plaatsvindt. Wakkerheid en bewustwording is mijns inziens alles in het leven en dus ook in deze. Om dit bericht compleet te maken is het daarom voor mij niet de vraag of wij met of dat wij zonder de vraag "waarom" door het leven zouden dienen te gaan; het is voor mij veeleer de vraag wanneer het zinnig is wanneer we de vraag "waarom" wel en wanneer we deze vraag niet zouden stellen, en dan vooral WAAROM wel of niet?! HA HA!!!

Jos Verheijden
Door

Jos Verheijden

op 4 September 2013

Meta en Milton taalpatronen

Je maakt zelf ook verschillende generalisaties (oa dat generalisaties tot depressie zouden leiden); ze kunnen ook heel versterkend zijn (bijv.:  fijn dat je zo goed in taal bent).

Een generalisatie is bijvoorbeeld ook dat je weet wat een deur is. Wel zo makkelijk als je ergens naar binnen wilt....

We kunnen bijna niet zonder generalisaties; het is wél slim om vooral de versterkende te gebruiken. Het verschil in gebruik is vastgelegd in taalpatronen. In Persoonlijk Leiderschap besteden we hier ruime aandacht aan (Meta-taal en Milton-taal).

Herman
Door

Herman

op 4 September 2013

Klopt
Dank je voor jouw heldere reflectie in deze. Ja, ik ben het met je eens dat ik zelf tenminste 1 generalisatie maak in mijn reactie. Wat mij betreft was er zodoende ook zeker meer oplettendheid, precisie en nuance gewenst geweest in mijn reactie. Het volgende ware al meer genuanceerd geweest: "Generalisaties vind ik IN SOMMIGE GEVALLEN echt vreselijk en generalisaties kunnen in deze vreselijke gevallen leiden tot depressie, al dan niet bewust. In het algemeen ben ik geen voorstander van het gebruiken van generalisaties in communicatie, noch met anderen, noch met mijzelf". Verder vind ik het inspirerend en val ik samen met jouw verwijzing naar en de intentie om gebruik te maken van hetgeen "slimmer" is dat hetgeen waar we tot nu toe gebruik van maken. Daarvoor moeten we ons eerst bewust worden van hetgeen waarvan we nu gebruik maken en dat ons niet en/of onvoldoende dient, en toch ons ook de vraag kunnen stellen waarom ons dit niet en/of onvoldoende dient. Om vervolgens een "slimmer" antwoord te zoeken en te geven.

Reactie plaatsen

Volg de gratis workshop: "Ik wil/moet* veranderen"